بگيرد وبه جاى مسح أو بكشد ، واگر اين هم ممكن نيست ، بايد نائب از دست أو رطوبت بگيرد وبا آن رطوبت سر وپاى أو را مسح كند . ( مسأله 293 ) هر كدام از كارهاى وضو را كه مىتواند به تنهائى انجام دهد نبايد در آن كمك بگيرد . ( ( شرط دوازدهم ) ) آن كه استعمال آب براي أو مانعى نداشته باشد . ( مسأله 294 ) كسى كه مىترسد كه اگر وضو بگيرد مريض شود يا اگر آب را به مصرف وضو برساند تشنه بماند ، نبايد وضو بگيرد . ولى اگر نداند كه آب براي أو ضرر دارد ووضو بگيرد ، اگر چه بعد بفهمد ضرر داشته ولى ضرر به حدى كه شرعا حرام است نبوده باشد ، وضوى أو صحيح است . ( مسأله 295 ) اگر رساندن آب به صورت ودستها به مقدار كمي كه وضو با آن صحيح است ضرر ندارد وبيشتر از آن ضرر دارد ، بايد با همان مقدار وضو بگيرد . ( ( شرط سيزدهم ) ) آن كه در أعضاء وضو مانعى از رسيدن آب نباشد . ( مسأله 296 ) اگر مىداند چيزى به أعضاء وضو چسبيده ، ولى شك دارد كه از رسيدن آب جلوگيرى مىكند يا نه ، بايد آن را بر طرف كند ، يا آب را به زير آن برساند . ( مسأله 297 ) اگر زير ناخن چرك باشد ، وضو اشكال ندارد ، ولى اگر ناخن را بگيرند بايد براي وضو آن چرك را بر طرف كنند . ونيز اگر ناخن بيشتر از معمول بلند باشد ، بايد چرك زير مقدارى را كه از معمول بلند تر است بر طرف نمايند . ( مسأله 298 ) اگر در صورت ودستها وجلوى سر وروى پاها بواسطة سوختن يا چيز ديگر برآمدگى پيدا شود ، شستن ومسح روى آن كافى است وچنانچه سوراخ شود ، رساندن آب به زير پوست لازم نيست ، بلكه اگر پوست يك قسمت آن كنده شود لازم نيست آب را به زير قسمتى كه كنده نشده برساند ، ولى چنانچه پوستى كه كنده شده گاهى به بدن مىچسبد وگاهى بلند مىشود ، بايد آن را قطع كند يا آب را به زير آن برساند .